VCA voor zzp’ers: welk diploma heb je nodig?
Kort antwoord: werk je als zzp’er als onderaannemer voor een VCA-gecertificeerd bedrijf, dan heb je VOL-VCA nodig. Word je tijdelijk ingehuurd en werk je onder leiding van het bedrijf, dan is B-VCA in de regel voldoende. Wat je precies nodig hebt, bepaalt je opdrachtgever.
Is VCA verplicht voor zzp’ers?
Niet wettelijk. Opdrachtgevers die zelf VCA-gecertificeerd zijn, moeten nagaan of de bedrijven die ze inhuren veilig werken, en dat doen ze door een diploma te vragen.1 Voor B-VCA staat bij SSVV dat het diploma verplicht is als je bij een VCA-gecertificeerd bedrijf gaat werken, ook als zzp’er.2 De eis komt dus van je opdrachtgever, niet uit de wet. Meer daarover lees je in is VCA verplicht?
B-VCA of VOL-VCA: welke past bij jouw werk?
| Jij werkt als… | Diploma |
|---|---|
| Zzp’er die tijdelijk wordt ingehuurd en onder leiding van het bedrijf werkt | In de regel B-VCA3 |
| Zzp’er die als onderaannemer voor een VCA-gecertificeerd bedrijf werkt | VOL-VCA3 |
| Zzp’er die zelf anderen aanstuurt op de werkplek | Vraag na of je opdrachtgever VOL-VCA eist; dat is het diploma voor operationeel leidinggevenden3 |
| Intercedent of leidinggevende bij een uitzendorganisatie | VIL-VCU3 |
Twijfel je tussen de twee? Vraag je opdrachtgever welk diploma hij eist, bij voorkeur schriftelijk, voordat je je inschrijft. Het verschil tussen de diploma’s staat op VCA Basis of VOL-VCA.
Wat je moet weten over het examen
- B-VCA: 40 vragen in 60 minuten, taalniveau A2. VOL-VCA: 60 vragen in 60 minuten, taalniveau B1.4
- Kosten: een los examen kost volgens SSVV ongeveer €100; een voorlees- of anderstalig examen is ongeveer €20 tot €50 duurder. Zie wat kost het VCA-examen?
- Geldig: een persoonlijk diploma is 10 jaar geldig. Houd zelf de einddatum in de gaten; je kunt die controleren in het Centraal Diploma Register.2
- Cursus: niet verplicht, wel aan te raden. Je kunt ook zelf leren en je rechtstreeks inschrijven bij een erkend examencentrum.2 Zie VCA-examen zonder cursus.
- Taal: is Nederlands niet je eerste taal, dan kun je voor B-VCA een voorleesexamen of een examen in een andere taal kiezen. Zie VCA-examen in een andere taal.
- In delen: sinds 2024 bestaat er een B-VCA-examen in vier modules, ook voor derden. Het gaat via een erkend examencentrum, is alleen in het Nederlands en de uitslag van een module is maximaal één jaar geldig.2
In vijf stappen naar je diploma
- Vraag je opdrachtgever welk VCA-diploma hij van je wil.
- Kies of je een cursus volgt of zelf leert.
- Oefen met een proefexamen en lees bij elke fout waarom het andere antwoord goed is.
- Schrijf je in bij een door SSVV erkend examencentrum.
- Controleer na het examen of je diploma in het Centraal Diploma Register staat, en zet de einddatum in je agenda.
B-VCA-examen oefenen?
Bij VCA Slagen oefen je B-VCA met oefenexamens van 40 eigen vragen en snelle tests van 10 vragen, met uitleg (bekijk de pakketten of eerst 3 voorbeeldvragen). Voor VOL-VCA staan er 10 oefenvragen online. Wil je eerst weten hoe ver je al bent, doe dan de gratis VCA-snelcheck.
Veelgestelde vragen
Heb ik als zzp’er VCA nodig?
Er is geen wet die VCA verplicht, maar een VCA-gecertificeerde opdrachtgever mag het wel eisen. Werk je voor zo’n bedrijf, dan heb je in de praktijk een diploma nodig.
Welk diploma heeft een zzp’er nodig: B-VCA of VOL-VCA?
Werk je als onderaannemer voor een VCA-gecertificeerd bedrijf, dan is dat VOL-VCA. Word je tijdelijk ingehuurd en werk je onder leiding van het bedrijf, dan is B-VCA volgens SSVV in de regel voldoende.
Wat kost het VCA-examen voor een zzp’er?
Een los examen kost volgens SSVV ongeveer €100. Een voorlees- of anderstalig examen kost ongeveer €20 tot €50 meer. Het examencentrum bepaalt de precieze prijs.
Hoe lang is het VCA-diploma geldig?
Een persoonlijk VCA-diploma is 10 jaar geldig. Je moet zelf in de gaten houden wanneer het verloopt; in het Centraal Diploma Register kun je de geldigheid controleren.
Is een VCA-cursus verplicht?
Nee. Alleen het examen is nodig. SSVV raadt een opleiding wel aan, maar je kunt ook zelf leren en oefenen en je daarna voor het examen inschrijven bij een erkend examencentrum.
Kan ik B-VCA in delen doen?
Soms. Sinds 2024 bestaat er een B-VCA-examen in vier modules, ook voor derden. Het gaat via een erkend examencentrum, is alleen in het Nederlands beschikbaar en de uitslag van een module is maximaal één jaar geldig.
Bronnen
- Ondernemersplein (KVK/overheid), VCA-certificaat voor veilig werken
- SSVV, Basisveiligheid VCA (B-VCA)
- SSVV, VOL-VCA
- SSVV, pagina Examens
Laatst gecontroleerd: 5 november 2026. Regels kunnen veranderen; check altijd bij je opdrachtgever en je examencentrum.