Is VCA verplicht?
Kort antwoord: er is geen wet die VCA verplicht stelt. Toch kun je in de praktijk vaak niet zonder. Werk je bij of voor een VCA-gecertificeerd bedrijf, dan moet je een VCA-diploma hebben. Opdrachtgevers in onder andere de bouw, installatie en petrochemie vragen het vaak.
Niet wettelijk, wel in de praktijk
Volgens Ondernemersplein is een VCA-certificaat niet wettelijk verplicht. Opdrachtgevers mogen het wel eisen: zij moeten nagaan of de bedrijven die ze inhuren veilig werken.1 Ondernemersplein noemt onder andere steigerbouw, installatietechniek, elektrotechniek, grond-, weg- en waterbouw, transport en de petrochemie.1
Wie heeft welk diploma nodig?
| Jij bent… | Diploma |
|---|---|
| Medewerker die uitvoerend werk doet bij een VCA-gecertificeerd bedrijf (vast, tijdelijk of stagiair) | B-VCA2 |
| Zzp’er die tijdelijk wordt ingehuurd en onder leiding van het bedrijf werkt | In de regel B-VCA3 |
| Zzp’er die als onderaannemer voor een VCA-gecertificeerd bedrijf werkt | VOL-VCA3 |
| Operationeel leidinggevende (voorman, ploegleider, uitvoerder) | VOL-VCA3 |
| Intercedent of leidinggevende bij een uitzendorganisatie | VIL-VCU3 |
Meer over het verschil lees je in VCA Basis of VOL-VCA.
Bedrijfscertificaat en persoonsdiploma
VCA bestaat uit twee delen. Een bedrijf kan een VCA-certificaat halen; dat is 3 jaar geldig.1 De mensen die daar werken halen een persoonlijk VCA-diploma; dat is 10 jaar geldig.4 Als een vacature “VCA verplicht” zegt, bedoelen ze bijna altijd het persoonlijke diploma.
Is de cursus verplicht?
Nee. Alleen het examen is nodig. SSVV raadt een cursus wel aan.2 Je kunt ook zelf leren en oefenen en je daarna voor het examen inschrijven.
B-VCA-examen oefenen?
Bij VCA Slagen oefen je B-VCA met oefenexamens van 40 eigen vragen en snelle tests van 10 vragen, met uitleg (bekijk de pakketten of eerst 3 voorbeeldvragen). Voor VOL-VCA staan er 10 oefenvragen online.
Veelgestelde vragen
Is VCA wettelijk verplicht?
Nee. Opdrachtgevers mogen het wel eisen, en bij een VCA-gecertificeerd bedrijf moet je een VCA-diploma hebben.
Welk VCA heb ik nodig als zzp’er?
Als onderaannemer voor een VCA-gecertificeerd bedrijf: VOL-VCA. Word je tijdelijk ingehuurd onder leiding van het bedrijf, dan is B-VCA in de regel voldoende.
Is een VCA-cursus verplicht?
Nee. Alleen het examen bij een erkend examencentrum is nodig. SSVV raadt een cursus wel aan.
Hoe lang is VCA geldig?
Een persoonlijk VCA-diploma is 10 jaar geldig. Het VCA-certificaat van een bedrijf is 3 jaar geldig.
Bronnen
- Ondernemersplein (KVK/overheid), VCA-certificaat voor veilig werken
- SSVV, Basisveiligheid VCA (B-VCA)
- SSVV, VOL-VCA
- SSVV, pagina Examens
Laatst gecontroleerd: 30 oktober 2026. Regels kunnen veranderen; check altijd bij je examencentrum.